Aleksandrowice

Aleksandrowice - wzmiankowane źródłowo po raz pierwszy w 1401 r. pozostawały wsią rycerską, która początkowo należała do wywodzących się z Morawicy przedstawicieli rodu Toporów zwanych Aleksandrowskimi. W 1 poł. XV w., zapewne po kądzieli, przeszły do rąk Karnińskich, z którego to rodu na uwagę zasługuje osoba Stanisława Iwana (ok. 1510 - 1603), jednego z pionierów reformacji w krakowskiem. W 1591 r., po spaleniu przez sfanatyzowany tłum zboru w Krakowie Stanisław Iwan Karniński ofiarował swój dwór krakowskim kalwinom. W 1614 r. zbór w Aleksandrowicach podzielił los krakowskiego; został splądrowany i spalony przez krakowskie pospólstwo. Odbudowany staraniem ówczesnego dziedzica Piotra Gołuchowskiego, po 1620 r. został zniesiony przez jego syna Samuela, który powrócił do wiary katolickiej. Dwór ten zniszczał, tak iż w 1900 r. na jego miejscu Dominik książę Radziwiłł wystawił nowy, neoklasycystyczny, nadając mu funkcję letniej rezydencji. Obok znajdują się: nieco późniejsza oficyna, zaś poniżej, przy drodze zabudowania folwarczne z końca XIX w. Całość otacza rozległe założenie zieleni ze stawami i ciągnącymi się w kierunku Balic alejami starodrzewu oraz położonym od płn., na stokach Winnej Góry, dziś częściowo tylko zachowanym parkiem, pierwotnie tarasowym, o renesansowym charakterze. Warto wspomnieć, że Winna Góra swą nazwę wywodzi od winnic, jakie na jej płd. stokach w XVI w. założył Seweryn Boner - jedne z pierwszych na ziemiach polskich. Być może i ku tej tradycji zwrócą się Aleksandrowice. Wszak ostatnio z inicjatywy wiejskiej społeczności odnowiono znajdującą się przy głównej drodze XVIII-wieczną figurę św. Jana Nepomucena, odtworzono w macierzystym miejscu gromadzką studnię z poł. XIX w., której oryginał znajduje się w skansenie w Wygiełzowie koło Babic (pow. chrzanowski), zaś obecnie odsłania się spod zarośli legendarną skałę Krzywy Sąd i wyznacza ścieżkę spacerowo-edukacyjną, m.in. prowadzącą na jej widokowy szczyt.